Jak to działa ?

ŻADEN DŹWIĘK NIE JEST TRANSMITOWANY POPRZEZ MIDI, tylko sygnały cyfrowe sterujące zwane zdarzeniami, które instruują urządzenia co mają robić. Najprostrzym przykładem jest układ klawiatura sterująca i moduł brzmieniowy. Kiedy naciśniesz klawisz, klawiatura wysyła informację o tym zdarzeniu – który klawisz no i oczywiście to, że nacisnąłeś (note on). Kiedy puścisz klawisz, to zostaje też wysłany komunikat o tym zdarzeniu (note off). Oczywiście protokół MIDI obejmuje więcej niż ten przypadek. Zasadzniczo wiadomość o zdażeniu jest wysyłana za każdym razem kiedy coś się zmienia, np. jeżeli w trakcie trzymania wciśniętego klawisza dociskamy go (aftertouch) czy też będziemy zmieniali jego częstotliwość kręcąc znanym wszystkim pitch bender’em.W standardzie MIDI mamy dostępnych 128 nut (od C pięć oktaw niżej od środkowego C do G dziesięć oktaw wyżej), 16′cie kanałów (tak więc możemy mieć 16′cie różnych instrumentów w jednym “łańcuchu”) oraz 128 programów (brzmień czy ustawień dla efektów). MIDI przesyła również impulsy zegarowe do prostej synchronizacji. Bardzo ważnym elementem całego tego zamieszania z MIDI jest System Exclusive (SysEx). Jest on po to, żeby producenci mogli zaimplementować obsługę przez MIDI parametrów charakterystycznych dla ich produktów. Jeżeli pakiet informacji zaczyna się identyfikatorem danego instrumentu to tylko on będzie odbierał te informacje. Reszta urządzeń podłączonych do tego “łańcucha” MIDI zignoruje te informacje. Najczęstrzym zastosowaniem SysEx’ów jest przesyłanie informacji o barwie.Sygnały MIDI najczęściej przesyłane są parą przewodów w tzw. ekranie – niwelującym zewnętrzne zakłucenia – zakończonych wtyczkami typu DIN (5′cio pinowe … za czasów mojej młodości było to powszechne rozwiązanie w sprzęcie audio). Jak wcześniej było wspomniane żadne dźwięki nie są przesyłane tylko zero-jedynkowe dane cyfrowe w postaci 8′mio bitowcych paczek.  Protokół MIDI przesyła informacje z prędkością maksymalną do 31250 bitów na sekundę.Każde połączenie MIDI przesyła informacje tylko w jedną stronę. Znaczy to, że żeby przesyłać w informacje w dwie strony potrzebujemy dwu połączeń.  Oczywiście po za złączami MIDI IN i MIDI OUT bardzo często znaleźć można MIDI THRU, który w najprostrzy sposób można powiedzieć powtarza wszystko co wchodzi do instrumentu  / urządzenia z MIDI IN, co z kolei pozwala na włączanie kolejnych elementów do systemu:

Jak MIDI stało się standardem ?

Kluczową cechą MIDI w czasach kiedy wszedł do użytku była wydajność, pozwalająca na przesyłanie bardzo znaczących informacji małą ilością danych. Uwczesne ograniczenia w ilości przekazywanych informacji miały tą zaletę, że nie wpływały na synchronizację. Do tego dochodzi fakt, że nie było żadnej alternatywy dla tego systemu. Przypieczętowaniem niepisanego standardu było pojawienie się na rynku komputera fabrycznie wyposażonego w interfejs MIDI – Atari ST (1985 … ktoś pamięta jeszcze te komputery ?). Z czasem jednak okazało się, że można w miarę rozszerzyć możliwości tego standardu zbytnio go nie “psując” i pozostawiając wstecznie kompatybilnym. I tak np.:

• 1991 – firma Roland wprowadza standard General MIDI
• 1991 – standard Roland GS
• 1997 – 1999 – Yamaha wprowadza XG
• 1992 – GM2 – rozszerzony standard MIDI.

Rychło w czas … czyli synchronizacja czasowa.

Najczęściej krytykowaną i wytykaną wadą standardu MIDI była obsługa synchronizacji czasowej pomiędzy urządzeniami. Jakkolwiek we wczesnych latach 80′tch było to wystarczające, jednak wraz z rozwojem technologii zaczynały się zgrzyty. Nie dało się nieusłyszeć lekkich “rozjazdów” czy chociażby znanej wszystkim dzisiaj latencji (opóźnienia) podczas nagrywania i odtwarzania.  Im więcej informacji zaczęto przesyłać przez MIDI tym bardziej problem dawał się we znaki. Mogły być to tylko milisekundy jakkolwiek słyszalne. Co więcej – bardzo często (na dzień dzisiejszy 99%) rolę sekwencerów przejęły komputery i każdy kolejno dodawany element systemy wprowadzał własne opóźnienia. W sumie nie można za to winić standardu MIDI – wszystko zależy od poszczególnych składników naszego studia.

MIDI przez USB.

W dzisiejszych czasach większość sprzętu muzycznego ma wbudowane obok standardowego MIDI złącze typu A lub B USB do bezpośredniego podłączenia do komputera – co w sumie i tak nie jest rozwiązaniem problemu z opóźnieniami. Pomimo szybszej transmisji danych opóźnienia bywają większe niż w standardowym połączeniu MIDI.

Przyszłość.

Nie da się zaprzeczyć temu, że MIDI miało ogromne znaczenie dla rozwoju technologii w muzyce w ciągu ostatnich 25 lat. Jedną z alternatyw dla tego systemu jest dosyć daleko posunięty w rozwoju system zwany Zeta Instrument Processor Instrument (ZIPI), który pojawił się w połowie lat 90′tych ubiegłego stulecia. Producenci sprzętu muzycznego, pomimo jego zalet, nie skorzystali z niego. Jakkolwiek ci ludzie, którzy pracowali nad tym systemem pomagali przy opracowywaniu portokołu OpenSound używanego przez Native Instruments. System ten opiera się na szybkich szerokopasmowych połączeniach w których nie występuje problem z synchronizacją tak jak w MIDI gdzia zakłada się, że sygnał synchronizacji pojawia się w odbiorniku w momencie nadania.

Jedną ze znaczących barier przy opracowaniu nowego protokołu czy systemu jest ogromne zróżnicowanie w sprzęcie muzycznym. Z tak ogromną ilością różnych typów syntezy, programowania czy kontroli jest to prawie niemożliwe. Jakkolwiek – zwróćcie uwagę jak technologia informatyczne daleko się rozwinęła od początku lat osiemdziesiątych – być może rozwiązaniem jest nie “podkręcanie” istniejącego standardu MIDI, a opracowanie przez programistów takich funkcji w programach (DAW), które jeszcze lepiej wykorzystają USB, FireWire czy chociażby połączenia sieciowe (Ethernet).

Podziękowania dla Matrixsynth za fotke Prophet’a 600.

Pierwszy z nich to nanoKEY – 25 reagujących na dynamikę klawiszy, które mogą pracować również w trybie CC (Control Change) doskonale nadającego się jakko sterownik MIDI. Dodatkowo znajdziemy przyciski odpowiedzialne za transpozycję, pitch bend i modulator.

Kolejny nanoKONTROL zawiera 9 suwaków, 9 pokręteł, 18 przełączników, sekcję kontroli sekwencera i przełącznik “scen”. Rozmiary sprawiają wrażenie, że nie obędzie się bez przypadkowych szturchnięć sąsiadujących kontroloerów, a już tym bardziej w trakcie występów na żywo. Powiadają, że duży może więcej …

Na nanoPAD’zie znajduje się 12 czułych na dynamikę naciku pad’ów dodatkowym kontrolerem XY. Całkiem nieźle – ale to nie wszystko – znajdziemy tam funkcję “Chord Trigger”, dzięki której do poszczególnych padów możemy przypożądkować akordy. Bardziej ekspresywną grę czy kontrolę zapewnią nam przyciski “Flam” i “Roll”.

NanoPAD i nanoKONTROL wydają się bardzo interesującymi pozycjami, gdzie nanoKEY wygląda jako zwykłe zastąpienie klawiszy QWERTY na klawiaturze. Z pewnością zestaw ten uszczęśliwi korzystających z Ableton’a Live – firma Korg z pewnością pomyślała to samo i w zestawie z nanoKONTROL znajdziemy kupon umożliwiający zakup z upustem Ableton Live. Dobra robota.

zdjęcie pochodzi ze strony korg.com